Aquathermie: Thermische Energie uit Oppervlaktewater (TEO)

15 maart 2026 Door: kand. Rosalie Kuipers Bsc

Aquathermie, en specifiek Thermische Energie uit Oppervlaktewater (TEO), wint snel terrein als een duurzame bron voor warmtenetten. In tegenstelling tot traditionele bronnen, maakt TEO gebruik van de relatief constante temperatuur van meren, rivieren, kanalen en havens. Deze waterlichamen absorberen zonne-energie en fungeren als een enorme seizoensgebonden warmtebuffer.

De techniek werkt via een warmtewisselaar die in het water wordt geplaatst. Een water-glycolmengsel circuleert door dit gesloten systeem en neemt de thermische energie op. Via een warmtepomp wordt de lage temperatuur opgewaardeerd tot een bruikbaar niveau voor ruimteverwarming en tapwater in gebouwen. In de zomer kan het systeem vaak omgekeerd werken voor passieve koeling, wat het rendement verder verhoogt.

Warmtewisselaar in oppervlaktewater

De potentie is enorm. Een kubieke meter water bevat per graad temperatuurverschil ongeveer 1,16 kWh aan thermische energie. Voor een groot meer of een brede rivier loopt dit snel op tot terawatturen aan beschikbare energie. De uitdagingen liggen vooral in de vergunningverlening, de impact op het aquatisch ecosysteem, en de aanleg van distributieleidingen naar de warmtevraag. Toch biedt TEO, met een seizoensprestatiecoëfficiënt (SPF) van 3 tot 5, een zeer efficiënte en lokale route voor de warmtetransitie.

Voor gemeenten met veel water is TEO een strategische pijler in de Transitievisie Warmte. Het vereist een integrale aanpak, van hydrografisch onderzoek naar thermische potentie tot de inpassing in bestaande stadsverwarmingsinfrastructuur. De techniek is bewezen en klaar voor grootschalige toepassing.

Verder lezen over warmtenetten

Hydraulische inregeling van stadsverwarmingssystemen

Hydraulische inregeling van stadsverwarmingssystemen

Een correcte hydraulische inregeling is cruciaal voor de efficiëntie van een warmtenet. Het zorgt voor een gelijkmatige warmteverdeling en voorkomt over- en onderdimensionering van pompen, wat leidt tot aanzienlijke energiebesparingen en een verlengde levensduur van de installatie.

15 maart 2026
Isolatie-eisen voor ondergrondse leidingtracés (NEN 7120)

Isolatie-eisen voor ondergrondse leidingtracés (NEN 7120)

De NEN 7120 norm specificeert de thermische eisen voor gebouwen en installaties, inclusief ondergrondse warmteleidingen. Goede isolatie volgens deze norm minimaliseert warmteverlies, verhoogt het rendement en beschermt tegen corrosie en vorstschade in de leidingen.

22 maart 2026
Aquathermie: Thermische energie uit oppervlaktewater (TEO)

Aquathermie: Thermische energie uit oppervlaktewater (TEO)

Aquathermie, of TEO, benut de constante temperatuur van oppervlaktewater voor verwarming en koeling. Via warmtewisselaars wordt energie onttrokken aan rivieren, meren of kanalen, een duurzame en lokale bron die een groot potentieel heeft voor de warmtetransitie.

5 april 2026

Technische Inzichten

Verdiep je in de technische aspecten van warmtenetten, van hydraulische inregeling tot isolatie-eisen en aquathermie.

Veelgestelde Vragen over Warmtenetten

Wat is het verschil tussen een 3e en 4e generatie warmtenet?
Een 3e generatie warmtenet werkt met hoge temperaturen (70-120°C) en gebruikt vaak restwarmte van industrie of afvalverbranding. Een 4e generatie warmtenet (LT-warmtenet) werkt op lage temperaturen (30-70°C), is compatibel met duurzame bronnen zoals geothermie en aquathermie, en verlaagt distributieverliezen. Het is essentieel voor de energietransitie, omdat het integratie met warmtepompen en lage-temperatuurverwarming in gebouwen mogelijk maakt.
Hoe werkt een afleverset met warmtemeter?
Een afleverset is het punt waar het warmtenet een gebouw binnenkomt. Het bevat een warmtewisselaar, regelkleppen, een warmtemeter en veiligheidsvoorzieningen. De warmtemeter meet het volume verbruikt tapwater en het temperatuurverschil tussen aanvoer en retour. Deze gegevens worden gebruikt om het werkelijke warmteverbruik in kWh te berekenen voor facturering, conform de meetcode warmte.
Wat is het Equivalent Opwekkingsrendement (EOR)?
Het Equivalent Opwekkingsrendement (EOR) is een maatstaf die de totale efficiëntie van een warmtenet weergeeft, van bron tot aflevering. Het houdt rekening met opwekkingsrendement, distributieverliezen en het aandeel hernieuwbare of restwarmte. Een hogere EOR (bijv. >1,0) duidt op een zeer efficiënt en duurzaam systeem. Het is een belangrijke indicator in de Warmtewet 2.0 voor de beoordeling van de milieuprestatie.

Cookievoorkeur

Deze website gebruikt cookies om de gebruikerservaring te verbeteren en verkeer te analyseren. Door op 'Accepteren' te klikken, gaat u akkoord met het gebruik van alle cookies. U kunt uw voorkeuren op elk moment aanpassen via de instellingen.